Klavixo: Samarqanddagi elchi
1404-yilda uch oy Temur saroyida yashagan va uning poytaxtining eng yaxshi yevropacha tavsifini qoldirgan kastiliyalik ritsar.

Kastiliya qiroli Enrike III ning kamergeri Ruy Gonsales de Klavixo Anqara jangidan keyin Temurga elchilikni boshqardi: kastiliyaliklar usmonlilarga qarshi ittifoqchi izlashardi. Elchilik 1403-yil 22-mayda Kadisdan suzib ketdi, Konstantinopolda imperator Manuil II huzurida qishladi, 1404-yil 11-aprelda Trapezundga tushdi va keyin Temur izidan Erzinjon, Tabriz, Tehron, Mashhad, Balx va Termiz orqali yurdi. 1404-yil 4-sentabrda elchilar Samarqandga yaqinlashdi.
U nimani ko‘rdi
Klavixo Temurni shahar tashqarisidagi bog‘larda uchratdi: birinchi qabul saroyli bog‘da, o‘rgatilgan bo‘yalgan fillar va javohirlar bilan bezatilgan ipak chodirlar orasida o‘tdi. U to‘xtovsiz qurilgan va qayta qurilgan poytaxtni, Anqaradagi g‘alaba sharafiga ziyofatlarni, Xitoyga mo‘ljallangan yurish oldidagi qurultoyni va Temur darvozasi past ko‘ringani uchun qayta qurishni buyurgan masjidni tasvirladi. Yo‘lda elchilar Temurning ona shahri Keshda ham bo‘lishdi, u yerda Oqsaroy qurib bitkazilayotgan edi.
Temurning kasalligi jo‘nashni kechiktirdi; 1404-yil 21-noyabrda elchilik orqaga yo‘l oldi va Tabrizda tiqilib qoldi — u yerda unga 1405-yil fevralida Temur vafot etgani haqidagi xabar yetib keldi. Uyga, Enrike saroyiga Klavixo 1406-yil 24-martda qaytdi va 1412-yil 2-aprelda Madridda vafot etdi.
Kitob
Uning hisoboti — «Temurga elchilik» 1582-yilda nashr etildi, inglizchada 1859-yilda chiqdi. Bu Temur saroyiga tashqaridan — uning na fuqarosi, na dushmani bo‘lgan odam ko‘zi bilan — qarashlarning kam sonlilaridan biri. Kitobda shaxmat yo‘q; lekin u tasvirlagan ziyofatlar, bog‘lar va chodirlar — aynan katta shaxmat o‘ynalgan o‘sha saroy.