Zurafa — Timur Satrancı

Kütüphane

Clavijo: Semerkant’ta bir elçi

1404’te üç ay Timur’un sarayında yaşayan ve başkentinin en iyi Avrupalı tasvirini bırakan Kastilyalı şövalye.

Clavijo: Semerkant’ta bir elçi
Zurafa illüstrasyonu, sanatsal canlandırma

Kastilya kralı III. Enrique’nin mabeyincisi Ruy González de Clavijo, Ankara savaşından sonra Timur’a giden elçiliğe önderlik etti: Kastilyalılar Osmanlılara karşı müttefik arıyordu. Elçilik 22 Mayıs 1403’te Cádiz’den yelken açtı, Konstantinopolis’te imparator II. Manuil’in yanında kışladı, 11 Nisan 1404’te Trabzon’a çıktı ve sonra Timur’un izinden Erzincan, Tebriz, Tahran, Meşhed, Belh ve Tirmiz üzerinden yürüdü. 4 Eylül 1404’te elçiler Semerkant’a vardı.

Ne gördü

Clavijo Timur’u şehir dışındaki bahçelerde buldu: ilk kabul, eğitilmiş boyalı filler ve mücevher işlemeli ipek çadırlarla saraylı bir bahçede yapıldı. Durmadan yapılıp yeniden yapılan başkenti, Ankara zaferi şenliklerini, tasarlanan Çin seferi öncesindeki kurultayı ve kapısı alçak göründüğü için Timur’un yeniden yaptırılmasını buyurduğu camiyi anlattı. Yolda elçiler Timur’un doğduğu Keş’e de uğradı; orada Aksaray tamamlanmaktaydı.

Timur’un hastalığı dönüşü geciktirdi; 21 Kasım 1404’te elçilik geri yola çıktı ve Tebriz’de takıldı — Timur’un Şubat 1405’teki ölüm haberi onlara orada ulaştı. Clavijo Enrique’nin sarayına 24 Mart 1406’da döndü ve 2 Nisan 1412’de Madrid’de öldü.

Kitap

Raporu «Timur’a Elçilik» 1582’de basıldı, İngilizcesi 1859’da çıktı. Timur sarayına dışarıdan — ne tebaası ne düşmanı olan bir adamın gözüyle — ender bakışlardan biridir. Kitapta satranç yoktur; ama anlattığı şölenler, bahçeler ve çadırlar, büyük satrancın oynandığı sarayın ta kendisidir.

Kaynaklar

OynaSonraki: Satranç ve hukuk