Zurafa — Timur Satrancı

Kurallar

İki kaleli 11×10 tahta: beyazların ikinci sırasının sağında, mavilerin ikinci sırasının solunda

Kısaca: amaç rakibin son şahını mat etmek. Taşlar modern satrançtan farklı gider, piyonlar yalnız «kendi» taşına dönüşür, pat yenilgidir ve rakibin kalesine ulaşan şah berabereyi kurtarır.

Tahta ve kaleler

Kale, tahtanın kenarındaki bir niş. Rakip kaleye giren şah oyunu kurtarır: berabere.

Tahta 11 sütun, 10 sıra, 110 kare. El yazmalarında tek renklidir; kareli boyama yalnız kolaylık içindir (menüden kapatılabilir). Tahtaya iki ek kare — kaleler (hısn) — bitişiktir: biri beyazların ikinci sırasının sağında, diğeri mavilerin ikinci sırasının sağında; yani herkesin sağ elinde.

Taşlar

Her tarafta 28 taş: şah, general, vezir, ikişer kale, at, gözcü, zürafa, fil, deve ve kuşatma kulesi, ayrıca 11 piyon. Her birinin gidişi «Taşlar» bölümünde; oyunda bir taşa dokunmak yeter.

Piyonlar

Her piyon bir taşa aittir ve son sıraya ulaşınca yalnız ona dönüşür: kalenin piyonu kaleye, zürafanın piyonu zürafaya. İki piyon özeldir.

Birden fazla şah

Bir tarafta birden fazla şah varken şah ve mat yoktur: herhangi bir şah sıradan taş gibi alınabilir ve tehdit altına rahatça girilebilir. Sonuncu kalınca tüm kurallarla mat edilmesi gerekir.

Şah takası

Oyunda bir kez, şah altındaki (Murray’e göre pattaki de) şah, takas sonrası tehdit altında kalmamak koşuluyla herhangi bir kendi taşıyla yer değiştirebilir. Oyunda bunun için «Şah takası» düğmesi belirir.

Oyun nasıl biter

Tartışmalı noktalar

El yazmaları birbiriyle çelişir, tek ayrıntılı kaynak eksiktir. Varsayılan olarak H. Murray’in okuması (A History of Chess, 1913) Hans Bodlaender ve Jean-Louis Cazaux’nun düzeltmeleriyle benimsendi. Gözcü için Forbes’un okuması, takas koşulları, «çıplak şah» kuralı ve diğer seçenekler oyun kurulurken açılır. Kaynakların sustuğu yerlerde kural tamamlanmış ve işaretlenmiştir.

OynaKütüphane